Ellefu evrópskar borgir hafa tekið sig saman og krefjast þess að Evrópusambandið grípi til harðra aðgerða gagnvart íbúðaleigunni Airbnb en skammtímaleiga íbúða til erlendra ferðamanna hefur hleypt leiguverði alls staðar upp um tugi og jafnvel hundruð prósenta og þar með sent heimafólk út á guð og gaddinn.
Eiga borgaryfirvöld að hugsa um fólkið í borginni eða erlenda ferðamenn? Svarið við því er ekki ýkja flókið.
Borgirnar eru Amsterdam, Berlín, Bordeaux, Barselóna, Valensía, Varsjá, Vín, Munchen, París, Kraká og Brussel. Borgarstjórn Reykjavíkur, þar sem annað hvert pleis í miðborginni miðast við ferðafólk en ekki heimamenn, hefur ekki séð ástæðu til að kvarta.
Borgaryfirvöld í ofantöldum borgum hafa hver um sig reynt hitt og þetta til að stemma stigu við að leiguverð hækki um fleiri hundruð þúsunda til að íbúðareigendur græði formúgu á ferðafólki en útiloki á sama tíma allt venjulegt heimafólk frá íbúðaleigu á vinsælum svæðum vegna kostnaðar.
Við vitum af einu fjölbýlishúsi við Bergstaðastræti þar sem eigandinn á fyrstu hæð þarf að gera sér að góðu að sjá hundruðir ferðafólks leigja út aðra og þriðju hæðina með tilheyrandi skarki og látum og hefur ekki átt íslenska nágranna síðan 2013 þegar fjárfestingarfélag keypti efri hæðirnar tvær með húð og hári og hóf að auglýsa á Airbnb sex mínútum síðar. Eðlilega enda heimtar fjárfestingafélagið 34 þúsund krónur per nótt fyrir hvora hæð fyrir sig. Það merkir að mánuðurinn kostar rúma eina milljón króna og ekki margir innlendingar sem hafa efni á þeirri mánaðarleigu.
Í sjálfu sér ekki fráleitt að eigendur húsnæðis á vinsælum stöðum njóti góðs af ef þeir eiga nægilegt fé til að kaupa aðra eða þriðju fasteignina. Það er jú kapítalismi í sinni tærustu mynd. Eigendur leiguíbúða í miðborgum vinsælla borga geta djammað og djúsað út í eitt á Tenerife og samt átt fleiri hundruð þúsund krónur extra í bankanum um hver mánaðarmót án þess að blikka auga.
En í stóru myndinni er sú þróun aldeilis hörmuleg. Heimafólk hverfur úr miðborginni, eða í tilfelli Feneyja, næstum alfarið úr borginni. Sem aftur hefur í för með sér að mannlíf á þeim stöðum verður steingelt og túristamiðað, sem aftur hækkar verðlag í verslunum og veitingastöðum sem nú gera út á feita túrista en ekki Jón og Gunnu heimamenn. Sem aftur merkir að verslunum fækkar og þær verða einsleitar og ógeðslegar. Príma dæmi er fyrirtækið Icewear sem aðeins á sex árum hefur komið upp 40 verslunum sem einungis selja útlendingum kínverskt fjöldaframleitt drasl.
Það er ekki lokun Laugavegs sem aksturgötu sem er að drepa alla kaupmenn sem selja annað en glyngur og glys. Það er Airbnb sem er að drepa þá kaupmenn. Vegna þess að erlendir ferðamenn hafa engan sérstakan áhuga á gallabuxum, skóm, súkkulaði, bankaþjónustu, klæðskeraverslun eða apótekum. Þeir vilja bara sína útroðnu lunda og húfu með nafni Íslands til að geta montað sig á samfélagsmiðlum eða heimavið.
En hittu þessir ferðamenn Íslendinga á ferð sinni um Ísland eða dvöl sinni í 101? Neibbs er svarið við því…
PS: Yfirleitt gaman að gista í íbúð eða heimahúsi á þvælingi erlendis og oft ódýrara en að taka herbergi á sálarlausu hóteli. En það er ekkert sérstaklega gaman að heimsækja Barselóna, Róm, Berlín, Köben, Madríd, Napolí, Vín, Varsjá, Brussel, Feneyjar, Split, Prag, Bergen, Lyon eða Malaga ef þú hittir enga aðra en túrista. Er það ekki þess virði að borga aðeins meira?
