Fararheill hefur fengið stöku skeyti þetta sumarið þar sem forvitnast er um hvort einhverjar bætur fáist fyrir þegar fólki er „bömpað“ eins og það er kallað á flugmáli eða neitað um far á íslensku. Svarið er skýrt og skorinort já.
Merkilegt nokk er fólki oft neitað um far í flugvélum sem það hefur keypt farmiða með. Mynd David Mellis
Bömping hefur hingað til sjaldan verið vandamál hjá íslenskum flugfélögum og heyrði til undantekninga að flugfélögin gripu til slíkra ráða hér lengi vel.
Bömping þýðir að flugfélagið hefur selt fleiri sæti í ákveðið flug en plássið leyfir í þeirri von að ákveðinn fjöldi fólks þurfi að hætta við á síðustu stundu eða missi af fluginu af einhverjum ástæðum.
Þetta er æði algengt erlendis og bæði hjá stærri flugfélögum sem lággjaldaflugfélögum.
Óvitlaus hugmynd ef þú átt flugfélag að selja nokkur aukasæti og ef einhver, sem oft er, þarf að breyta miðanum degi fyrr eða hreinlega drekkur of mikið á hótelinu og sefur yfir sig, tvöfaldast gróðinn fyrir nokkur sæti um borð.
Öllu verra ef þú ert neytandi og merkilegt að flugfélög, ein fyrirtækja, megi selja fleiri sæti um borð í vél en eru um borð í sömu vél og kalla það eðlileg viðskipti. Bömping er til dæmis óþekkt fyrirbæri í rúturekstri eða hjá lestarfyrirtækjum sem einnig flytja fólk milli staða. Þar hættir farmiðasala um leið og fullbókað er orðið.
Stundum er það þó algjör himnasending að vera bömpað úr flugi. Á leið frá Dúbai til Frankfurt fyrir tveimur árum síðan fór flugfélag fram á það við nokkra farþega að dvelja lengur í Dúbaí sökum þess að vélin væri yfirfull. Það var algjörlega auðsótt mál sökum þess að vel var beðið og fyrir utan að viðkomandi fékk bæði gistingu og mat og flug strax daginn eftir plús tvær fríar flugferðir með flugfélaginu í þakkarskyni. Það var fínn aukadagur plús veglegar bætur og enginn var asinn hvort sem var.
Það á hins vegar ekki alltaf við. Stundum er brýn nauðsyn að komast á leiðarenda. Í stuttu máli geta flugfélög bæði „bömpað“ samkvæmt samkomulagi eða „bömpað“ hvort sem fólki líkar betur eða verr.
Í fyrrnefnda dæminu óskar flugfélagið eftir að viðkomandi fari aðrar leiðir enda vélin full. Þá er þeim skylt að bjóða viðkomandi að fara með öðru flugfélagi fyrr eða seinna, dvelja lengur á staðnum eða með annars konar samkomulagi plús einhverjar bætur.
Í því síðarnefnda þegar fólk er skilið eftir þó það hafi hafnað því að gefa eftir sæti sín um borð er rétturinn mun skýrari. Flugfélagið skal greiða fyrir mat og hótel og fá flug til brottfararstaðar eins fljótt og kostur er með öðrum leiðum. Þeir eiga líka rétt á að fá farmiða sinn fyrir endurgreiddan fyrir þann hluta ferðarinnar sem ekki var farinn og fyrir einn eða fleiri hluta ferðarinnar sem farnir hafa verið ef flugið þjónar engum tilgangi lengur með hliðsjón af upprunalegri ferðaáætlun.
Síðast en ekki síst skal farþegi sem skilinn er eftir gegn vilja fá UMSVIFALAUST greiddar skaðabætur í viðbót við ofangreint. Þær eru misjafnar eftir lengd flugs en til dæmis ef um er að ræða flug frá London til Keflavíkur greiðast rúmar 60 þúsund krónur í bætur. Þær skal greiða strax reglum samkvæmt. Sé um langt flug að ræða, Keflavík til Bandaríkjanna til dæmis, eru bæturnar komnar vel yfir 90 þúsund krónur.
Alveg óhætt að muna að sá sem ákveður að semja við flugfélag missir rétt til skaðabóta síðar meir. Því full ástæða til að standa á sínu jafnvel þó fólk sé viljugt til að hinkra dag eða svo eftir heim- eða útflugi.
