Um rúmlega 30 ára skeið samfleytt hafa flugfélög heimsins þjarmað meira og meira að viðskiptavinum sínum með sífellt minna sætisplássi og sífellt þrengri sætum um borð í áætlunarvélum. Nú er fræðilegur möguleiki á að þetta breytist til batnaðar.
Þröngt mega sáttir sitja. En varla í fimm til sex klukkustundir í einu…
Fyrir bandaríska þinginu liggur nú frumvarp sem kveður á um að það verði eftirleiðis Flugmálastjórn Bandaríkjanna sem ákveði lágmarks sætisrými í farþegavélum bandarískra flugfélaga. Mun þetta vera í fyrsta skipti í veröldinni sem stjórnvöld telja ástæðu til að taka fram fyrir hendur flugfélaga og ástæðan einfaldlega sú að sætisrými flugfarþega fer minnkandi nánast ár frá ári á sama tíma og fólk almennt í hinum vestræna heimi, og ekki síst í Bandaríkjunum, stækkar duglega á alla kanta.
Þingmenn sem að frumvarpinu standa segja nóg komið og hafa ýmsa tölfræði sér til halds og trausts. Þar vegur þyngst að meðalbil milli sæta í farþegavélum árið 1980 hafi verið 35 tommur, 89 sentimetrar, en meðaltalsbilið hjá bandarískum flugfélögum í dag sé 31 tomma eða 78 sentimetrar.
Þrjátíu og ein tomma er reyndar hreinn lúxus miðað við mörg evrópsk flugfélög og þá sérstaklega lággjaldaflugfélögin sem mörg hver bjóða farþegum upp á 28 tommu sætisbil. Það bil er rétt nægjanlegt til að meðalmaður geti setið án þess að snerta sætisbakið fyrir framan með hnjánum.
Bandarísku þingmennirnir hafa ekki aðeins áhyggjur af sætisbili heldur og sætisrými. Þar sýnir tölfræðin að fyrir 30 árum var hvert sæti um borð í bandarískum vélum að meðaltali 18 tommur, 45 sentimetrar, en er í dag aðeins 42 sentimetrar.
Síðast en ekki síst telja þingmennirnir, úr báðum flokkum á þinginu, að sætisbil nútímavéla sé orðið of lítið til að öryggi sé alfarið tryggt. Sá punktur er án vafa réttur. Komi til þess að yfirgefa þurfi vél í grænum hvelli segir sig sjálft að þrengsli í viðbót við allt annað skapa aukinn glundroða.
Óljóst er hvort frumvarpið nær fram að ganga en mótstaða er mikil og ekki síst frá flugfélögunum. En verði það raunin er ekki ólíklegt að sérfræðingar í Brussel yfirfæri það yfir á flugfélög þeirrar álfu. Mínusinn auðvitað sá að verði flugfélög þvinguð til þess arna má slá föstu að fargjöld almennt muni hækka frá því sem nú er.
