A llir eiga sín leyndarmál sem talin eru best geymd þannig og það á líka við um flugfélög heimsins. Ýmislegt þar þolir illa dagsljósið og þess vegna fer lítið sem ekkert fyrir eftirfarandi staðreyndum um flug og flugfélög.
Til að spara eru flugfélög mörg ekki mikið að spandera í þrifnað milli flugferða.
Kaffi, te eða vatn einhver?
Fyrir flugtak hvarvetna í heiminum er ekki aðeins fyllt á eldsneytistanka þota og flugvéla á nýjan leik. Það er líka fyllt á vatnstanka vélarinnar. Þá sömu og veita vatni í klósett og vaska vélarinnar og þá sömu og þú færð vatnið þitt úr þegar þú pantar vatn, te eða kaffi um borð.
Sem kannski væri gott og blessað nema eftirlit með vatninu eða dælingu þess er engin. Það er því engin trygging fyrir að vatnið sé hreint og gott og því víðar sem umrædd vél flýgur því meira blandast alltaf saman mismunandi gott og ferskt vatn í tankinum sem sjaldan eða aldrei er þurrkaður hundrað prósent. Það segir sig sjálft að vatnið í Úganda, Doha, Beijing eða jafnvel á Spáni stenst engan samanburð við það íslenska í tærleika, bragði og gæðum.
Enn verra er að ýmis konar vibbi getur verið í vatni sem veitt er farþegum í flugvélum. Það sýndi ein rannsókn Umhverfisstofnunar Bandaríkjanna, EPA, sem gerð var 2013. Í vatnssýnum úr 327 áætlunarvélum sýndu 15 prósent sýnanna töluvert magn kólíform baktería. Þótt það í sjálfu sér sé ekki heimsendir þó þýðir sú niðurstaða að aðrar bakteríur og verri eins og ekólí bakterían eða salmonella geta þá einnig látið fara vel um sig í sama vatni.
Er það ástæða þess að EPA mælir með að flugfarþegar hafi með sér vatn í flöskum um borð.
Þvingað andrúmsloft
Það vita þeir með lungu og nef í fullkomnu lagi að loftgæði um borð í flugvélum fara versnandi því lengur sem flugferðin stendur. Kemur það ekki á óvart enda meirihluti lofts í þotum endurunnið og aðeins brotabrot af fersku lofti fær að fljóta með.
Verra er hins vegar að rannsóknir sýna að á stundum komast eiturgufur frá vélum þota inn í farþegarýmið. Rannsókn sem gerð var í Þýskalandi árið 2009 sýndu að eiturgufur fundust í 28 skiptum af 31 sem óháð rannsóknin náði til. Voru það svokölluð tricresyl fosföt í öllum tilvikum en það er efni sem notað er í þotueldsneyti. Það getur framkallað syfju og hausverk og í stöku tilfellum alvarlegri taugasjúkdóma. Ferska loftið sem þú telur þig finna er því ekkert mjög ferskt þegar allt kemur til alls.
Sýklabæli dauðans
Þrátt fyrir að löngu sé búið að flytja menn til tunglsins og Liverpool hafi tekist að vinna Meistaradeild Evrópu hefur hvorki Boeing né Airbus tekist að hann þotur með klósettum sem í versta falli eru þægileg. Auðvitað helgast það af kröfum flugfélaga sem græða lítið á klósettplássi en ívið meira fyrir nokkur sæti í viðbót.
En jafnvel þó klósettin séu mörg á mörkum þess viðbjóðslega versnar enn í því þegar áhafnarmeðlimir hafa oft aðeins nokkrar mínútur til að þrífa þau milli þess sem farþegar ganga frá borði og aðrir koma í staðinn.
Það er sennilega þess vegna sem örverufræðingurinn Charles Gerba fann ekólí bakteríur um allt á klósettum í farþegavél einni. Fundust þær á klósettsetunni, á hurðarhúni og á krönum allra klósetta í viðkomandi vél. Reyndar er fullyrt að nánast hvergi í almennu umhverfi fólks sé eins mikið af bakteríum og viðbjóði og á klósettum í farþegavélum. Það er jú stíf umferð á klósett í flestum flugferðum og eins og allir vita er það mjög upp og niður hvort fólk þrífur sig á eftir og þá hversu vel.
Að ímynda sér í þokkabót að talsvert af fólki finnst það hápunktur hvers sambands að hafa mök á klósettum farþegaflugvéla. Vænlegast að halda bara í sér.
