Ritstjórn Fararheill er kyrfilega á þeirri skoðun að ferðalög opni augu og fylli hjarta af neista og ýmislegt bendir til að það sé rétt. Mynd HD Zimmerman
Við erum ekki þau einu sem hafa velt þessu mikið fyrir okkur. Það hafa ýmsir aðrir gert og það á vísindalegan hátt og því miður eru niðurstöðurnar ekki afgerandi. Sem kannski á ekki að koma á óvart. Fólk er sem betur fer ekki eins; það sem einum líkar finnst öðrum miður og þetta gildir auðvitað um ferðalög líka.
Hamingju er líka auðvitað afar erfitt að mæla enda huglægt mat hvers og eins. Hamingja eins er að eiga trilljónir í banka meðan aðrir finna hamingju og lífsnautn í starfi sínu eða áhugamáli. Til er hamingjusamt fólk sem aldrei hefur stigið upp í flugvél, lest, skip eða rútu og sömuleiðis eru aðrir sem gætu hugsað sér að deyja komist þeir ekki afar reglulega í ferðir og út úr hversdagsrammanum.
Niðurstöður misvísandi
Nokkur ár er síðan breska heilbrigðisráðuneytið framkvæmdi minniháttar könnun á hvort hægt væri að færa sönnur á að heilbrigði batnaði við ferðalög. Niðurstöður þeirrar könnunar þóttu ófullnægjandi og ekki hægt að meta áhrif ferðalaga á heilsu til eða frá. Þá könnun verður að taka alvarlega enda gerð að stórum hluta hjá fólki sem þegar þjáðist af ýmsum kvillum. Ráðuneytið hagnaðist heldur ekkert á niðurstöðunum og þeim hvorki í hag að bæta í eða draga úr niðurstöðunum.
Það er hins vegar ekki hægt að segja um nýlega skýrslu sem unnin var fyrir Ferðamálaráð Bandaríkjanna og hvers niðurstöður er undirstaðan undir mikla herferð þeirra vestanhafs. Gögn þeirra, sem viðurkenndir fræðingar unnu að, sýna svo ekki verður um villst að ferðalög bæta nánast allt sem hægt er að bæta. Þau sýna að almennt nýtur fólk lífsins mun betur ferðist það reglulega og það hefur jákvæð áhrif bæði á hug og líkama.
Niðurstöðurnar sem kynntar hafa verið í herferðinni miklu undir heitinu The Travel Effect sýna æði marga jákvæða þætti við ferðalög. Menn komust að því að námsfólk sem ferðaðist erlendis var tvöfalt líklegra til að klára háskólagráðu í kjölfarið og aukinheldur nutu mun hærri launa í störfum sínum síðar en hinir sem ekki kynntust heiminum á þeim tíma. Launamunurinn lítil 40 prósent sem er ekkert smáræði.
Rannsóknirnar sýndu líka að starfsfólk sem reglulega tók frí og fór í ferðir reyndist vinnusamara en aðrir, reyndust njóta starfsins í meira mæli og síðast en ekki síst þjáðust minna af stressi en samstarfsfólk sem lítt hirti um frí. Hér skal reyndar hafa í huga að Bandaríkjamenn almennt taka mun síður frí en Evrópubúar og fá ekki greitt fyrir margra vikna sumarleyfi í öllum tilvikum heldur.
Mjög jákvætt fyrir eldra fólk
Meðal eldri borgara voru niðurstöðurnar öllu meira afgerandi en í öðrum aldurshópum. Sannað þótti að ferðalög bættu líðan fólks verulega og rannsóknir sýndu stóraukna heilastarfsemi hjá þeim er oft ferðuðust til samanburðar við hina sem sátu heima.
Lesa má um þetta allt hér en eins og alltaf þegar um hagsmunasamtök er að ræða er góð regla að taka ekki hvern staf trúanlegan.
Ritstjórn hér á bæ hefur þó tilfinningu fyrir að niðurstöður Bandaríkjamannanna séu hárréttar. Stundum er þvælingur um heiminn ávísun á töluvert hátt spennustig og stundum eintómt stress og vesen; nýleg bresk rannsókn sýndi fram á að einungis 33 prósent ferðalanga sem fóru í hefðbundna sólarferð komu heim aftur betur hvíldir en þegar þeir hófu ferðina.
En á móti kemur allt það jákvæða. Við lærum tungumál og menningu, kynnumst spennandi fólki, lendum í ævintýrum, sjáum og prófum nýja hluti, leyfum okkur meira á ferðalögum og erum tilbúnari að prófa hluti sem við myndum aldrei gera heima. Við stundum mun meira kynlíf á ferðalögum en heima, fjölskyldu- og vinatengsl styrkjast mun meira erlendis en oft næst á heimavellinum. Og ekki aðeins lærum við um aðra menningarheima heldur ekki síst lærum að meta okkar eigið föðurland og menningarheim úr fjarlægð og í samanburði. Það er engin tilviljun að því lengur sem Íslendingar dvelja erlendis því sterkari verður heimþráin. Við lærum að meta Íslendinga og Ísland á þvælingi um heiminn. Síðast en ekki síst lærum við betur að þekkja okkur sjálf. Hvað við þorum þegar enginn er til að aðstoða. Viðbrögð okkar ef eitthvað bjátar á. Svo má lengi áfram telja.
