K ærar þakkir fyrir stórkostlegar leiðbeiningar um Kúbu. Aldrei hefði okkur dottið í hug að þetta litla land byði upp á svo fjölbreytt landslag, fólk og menningu og raun bar vitni. Það eina sem við hefðum viljað vita af fyrirfram er öll þessi ágengni víða sem skemmdi töluvert fyrir okkur.“
Hin fræga strandgata Malecón í Havana er yndisleg út í eitt enda þar fjöldinn allur af fólki að gera forvitnilega hluti alla daga ársins. En þar finnast líka ágengir hópar unglinga sem enginn ætti að láta fara í taugar sér. Mynd CubaUrbano
Svo hljóðar skeyti frá hjónum sem skelltu sér á eigin vegum til Kúbu í lok árs 2020 og fengu nokkrar ábendingar frá okkur um forvitnilega staði utan alfaraleiða. Þau nutu ferðalagsins í botn ef frá er talið óheppilegt atvik á Malecón í Havana.
„Við komumst hvorki lönd né strönd á röltinu þar vegna þess að skari krakka og ungmenna fylgdu okkur eftir og vildu fá peninga, mat eða gjafir eða leiðbeina okkur um svæðið gegn peningum, mat eða gjöfum. Og krakkarnir tóku ekki nei sem svar heldur héldu stanslaust áfram að dansa í kringum okkur og bjóða hitt og þetta. Ekki beint ógnandi en virkilega óþægilegt og ég veit ekki hvar við hefðum endað ef við hefðum ekki komist í leigubíl eftir langa mæðu. Við mættum líka svona hóp í Santiago sem við losnuðum illa við og eyðilagði nokkuð heimsóknina þangað.“
Það er alltaf miður þegar ágengni erlendis verður yfirgengileg enda eiga Íslendingar flestir ekki slíku að venjast frá vinsælum sólarlandastöðum. Þvert á móti er hending ef aðrir en stöku götusölumenn trufla nokkurn mann á strandstöðum Spánar, Ítalíu eða Grikklands.
En þessu er öðruvísi farið í mörgum bláfátækum löndum heims og ekki hvað síst á eyjum Karíbahafs og í Mið-, og Suður Ameríku. Þá er oft vel gengið á ferðamenn í Indlandi og Búrma og ekki alveg laust við slíkt í Indónesíu, Tælandi eða Filippseyjum heldur. Að sama skapi færðu fljótt stóran félagsskap ef þvælst er utan helstu gatna í mörgum afrískum borgum.
Vandamálið er sérstaklega ríkt þar sem fjöldatúrismi hefur enn ekki haldið innreið sína og það gildir um Kúbu þó vissulega finnist þar tiltekið svæði sem nánast er eyrnamerkt erlendu fólki. Það svæði, Varadero, er líka vaktað sérstaklega af lögreglu og heimamenn ekki velkomnir á þau svæði sem tilheyra erlendum hótelum nema þá að fólk sé beinlínis að starfa þar. Þess vegna verður lítið vart við ágang þar.
Öðru máli gegnir um götur Havana eða minni borga Kúbu. Þar finnst krökkunum, því undantekningarlítið er aðeins um krakka og unglinga að ræða, enn spennandi að sjá ferðafólk og í landi þar sem meðal árslaun alls þorra almennings eru heilar 32 þúsund krónur. Já, þú last þetta rétt. Árslaun meðalmannsins á Kúbu rétt slefa yfir 30 þúsund íslenskar krónur.
Það þýðir ekki endilega að allir hafi það skítt. Á móti kemur að það er hræódýrt að lifa á Kúbu þó vissulega sé þar ekki ýkja margt í boði almennt. En hugsið ykkur ef fimm eða tíu bandarískir dollarar, pund eða evrur falla í skaut unglinga sem reyna að selja þér glingur eða bjóða þjónustu sína. Það merkir einfaldlega gósentíð fyrir viðkomandi þann mánuðinn. Þessi litla upphæð hefur einfaldlega stórkostleg jákvæð áhrif á líf fólks.
Með slíkt bak við eyra ætti því ekki að láta ágengni fara í taugarnar. Margir þeir sem þig angra geta raunverulega sýnt þér hlið á Kúbu sem ferðafólk almennt veit ekki um. Hættan á svindli jafnframt lítil því lögregla hér tekur hart á þeim er svindla á erlendu fólki. Sem skýrir hvers vegna sjá má lögreglumann á nánast öllum götuhornum gamla hluta Havana. Þeir eru reyndar líka á vaktinni gagnvart ferðamönnunum sjálfum sem margir reyna að nýta sér fátækt heimamanna með gylliboðum. Erlendir barnaníðingar þar verstir allra.
Það er því þegar öllu er á botninn hvolft lítil fórn til að skoða geysifallegt land eða lönd að gauka smápeningum að börnum og unglingum. Smápeninga sem eru yfirleitt stórar upphæðir fyrir viðkomandi og kalla oft fram svo stór bros að lengi verður í minnum haft.
