Fimm hlutir sem þú þarft að vita um Kambódíu

S uðaustur Asía hefur löngum heillað fölbleika á norðurslóðum. Sól og eða hiti nánast gefið alla daga daga ársins, fólk almennt vingjarnlegra en annars staðar í heiminum, kostuleg náttúruundur hist og her og verðlag almennt með því allra lægsta sem finnst undir sólinni.

Lítill vafi leikur á því að ferðavenjur okkar margra munu taka breytingum þegar kórónafaraldurinn hefur runnið sitt skeið. Flestir, sem enn eiga aukaseðil eða tvo í veskinu munu halda áfram að ferðast en vonandi með öðrum hætti en verið hefur. Færri ferðir en lengri er þjóðráð.

Við hér hjá Fararheill fáum reglulega fyrirspurnir frá áhugasömum sem vilja til Kambódíu. Þar að töluverðu að hyggja því að Búrma frátöldu er ekkert land enn eins lokað og leyndardómsfullt og Kambódía. Hér eru fimm ráð sem ágætt er að hafa í huga ef ferðaveiran dregur til á þessar slóðir.

⊕ EKKI SKIPTA GJALDEYRI  –  Opinber gjaldmiðill Kambódíu heitir ríal, skammstafað KHR á gjaldeyrismörkuðum. Ekki þarf að orða að gengið er almennt afar lágt en þúsund ríal þegar þetta er skrifað eru tæpar 36 íslenskar krónur og er þó krónugildið mjög veikt. En merkilegt nokk er hinn opinberi ríal næstum ekki þjóðargjaldeyrir Kambódíu; það er hinn bandaríski dollar. Ef þú ætlar að þvælast um í Kambódíu eru vel sett/-ur með dollara í veskinu. Þeir teknir alls staðar og alltaf og ef eitthvað stendur útaf færðu afganginn í ríal. Það þarf því tæknilega ekki að verða sér úti um ríal sem er gott því það er enginn hægðarleikur að skipta þeirri mynt utan Kambódíu.

⊕ MATURINN GETUR KLÁRAST  –  Matargerð í Kambódíu er líkt og annars staðar í þessum hluta Asíu alveg hreint fyrirtak. Þúsundir fínna rétta sem þú hefur aldrei smakkað áður og munt líklega ekki smakka aftur. Það er að segja ef þú vilt prófa mat heimafólks en ekki hanga á vestrænum skyndibita- eða veitingastöðum sem nóg er af í stærri bæjum og borgum. Tvennt skal þó hafa hugfast. Annars vegar það að það segir ekkert um gæði staða eða matar hversu lítill eða ómerkilegur staðurinn er. Raunin er í Kambódíu að það er stærð anddyris veitingahúsa sem ræður því hvað eigendur greiða í skatta og gjöld. Því minni inngangur, eða á köflum enginn inngangur hjá götusölum, þýðir aðeins að greiða þarf minna til ríkisins en ekki að staðurinn sé eitthvað skítapleis. Hin ástæðan sú að fjölmargir staðir selja aðeins mat á meðan hráefni er til. Þess vegna geturðu komið að lokuðum dyrum hjá vinsælum stað fljótlega eftir hádegi þó gúggl gefi annað til kynna. Smærri, og oft betri staðir með ferskasta hráefnið, hafa ekki tök á að geyma mat lengur en örfáar klukkustundir í hitanum því enginn er kælir eða frystir. Sem merkir að þegar maturinn er búinn lokar búllan.

⊕ RAFMAGN EKKI GEFIР –  Ritstjórnarmeðlimir Fararheill tvívegis þvælst um Kambódíu hin síðustu ár og báðir lentu í töluverðum vandræðum þegar rafmagnið fór af sísona þegar minnst varði. Annar þeirra á fimm stjörnu flothóteli í Koh Kong í suðvesturhluta landsins, hinn að nota fartölvuna á vinsælu kaffihúsi í Phnom Penh. Í fyrra tilfellinu varði rafmagnsleysið í tólf stundir en því seinna í hálftíma eða svo. Raunin er að rafmagn er enn tiltölulega ótryggt í landinu og ekki þá síst í fátækari byggðum. Gerðu ráð fyrir að lenda í slíku ef þvælingur stendur fyrir dyrum og geyma þá vararafhlöðu í töskunni ef tök eru á.

⊕ HÓTAÐU LÖGREGLU ALVEG ÓHIKAР –  Þó 99,9% íbúa Kambódíu séu yndislegt fólk er alltaf einhver sem vill þéna extra á fávísu erlendu ferðafólki. Leigubílstjórar í landinu töluvert illræmdir því þeir heimta undantekningarlítið töluvert meira af ferðamönnum en heimafólki. Það jafnvel þá sjaldan það tekst að fá bílstjórana til að nota mæli þá breyta þeir gjarnan mælinum svo lítið beri á svo þú greiðir næturtaxta fyrir hádegistúr á flugvöllinn. Sumir bílstjórar aka með ferðamenn allt annað en beðið var um og heimta svo feita seðla aukreitis til að koma þeim á réttan stað. Á allmörgum nuddstöðum er það undantekningarlaust krafa að skilja allt eftir fyrir utan nuddklefann og algengt er á meðan þú færð gott nudd að einhver starfsmaður dundi sér við að fjarlægja sitthvað verðmætt úr veskjum og töskum. Ef þú verður var/vör við slíkt skal undantekningarlaust hóta lögreglu og hafa hátt. Ferðafólk færir Kambódíu drjúgar tekjur og það veit lögreglan og gerir sitt besta til að koma þeim til hjálpar. Slík hótun hjálpar oftar en ekki.

⊕  EKKI HLÝÐA LÖGREGLU ORÐALAUST  –  Eitt svindlið sem vafasamir í Kambódíu hafa brúkað töluvert upp á síðkastið er að bregða sér í gervi lögreglumanna. Lögreglumenn almennt í landinu slá yfirleitt ekki hönd upp á móti mútum og fátt betra til þess fallið en finna ferðamenn á vélhjólum án hjálma eða annað slíkt smotterí. Yfirleitt má komast hjá sektum með nettri greiðslu í vasa. Jafnvel á landamærastöðvum má yfirleitt múta laganna vörðum ef vísað inn í landið gleymdist. Trixið er dálítið að gera greinarmun á lögreglumönnum í brúnu og lögreglumönnum í grænu. Þeir brúnklæddu eru valdlitlir þó þeir geri sig oft breiða en þessir grænklæddu eiga að vera skör ofar. Það eru þeir sem gæti öryggis ferðamanna svo dæmi sé tekið á helstu ferðamannastöðum. Málið er að vita að ef þú hefur ekki sjálf/-ur hringt eftir lögreglu eða veist að þú ert ekki að brjóta nein lög er engin ástæða fyrir lögreglu að trufla þig. Biddu umsvifalaust um skilríki ÁÐUR en þú lætur vegabréf eða aðra mikilvæga pappíra af hendi. Ella geturðu lent í að „laganna verðir” heimti mun feitari greiðslu en ella fyrir að afhenda þér vegabréfið á ný.

Varlega þarna úti 🙂